kwartalnik kulturalny
Regionalnego Instytutu Kultury w Katowicach

  W pamięci

de en

Fabryka Silesia 3(17)2017 - 500 lat Reformacji

Wiedziałem, że nie zdołamy w pełni opisać fenomenu ewangelicyzmu, nawet tylko w kontekście dziejów Śląska. Pół tysiąca lat... Jak je zmieścić na 100 kolumnach?! A jednak wyzwanie było fascynujące. Mam nadzieję, że Czytelnicy podzielą z nami tę emocję.

Dla większości Polaków świat protestantyzmu to terra incognita. My poszliśmy jeszcze głębiej, czyli na obszary zupełnie nieznane, w niektórych przypadkach dostępne wyłącznie dla nielicznych specjalistów. To przypadek kilku bloków poświęconych twórczości pisarzy polskojęzycznych (m.in. Gdacjusza), czeskojęzycznych (Trzanowskiego) czy niemieckojęzycznych (m.in. Schmettan-Demel) - by pozostać tylko w obrębie dawnego Księstwa Cieszyńskiego. A przecież odwołujemy się też do wielu zapomnianych intelektualistów z innych epok i przestrzeni kulturowych.

Niemal z każdego eseju, wiersza czy prozy spoziera na nas historia, odległa albo ta wczorajsza. A jednak mam wrażenie, że udało nam się skierować uwagę na nasze czasy. Temu służą szkice biograficzne poświęcone wybitnym śląskim pastorom, swobodnie poruszającym się w wielokulturowej, wielojęzycznej i wielowyznaniowej przestrzeni Śląska. Na siłę nie nawołujemy w nich do ekumenizmu i ponadnarodowego dialogu, bo „Fabryka” nie jest pismem religijnym, choć czułym na chrześcijańskie korzenie Europy i chętnie - nie tylko w kontekstach rocznicowych - do nich się odwołuje. Nie epatujemy też stereotypami typu: Polak - katolik, Niemiec - protestant.

A jednak wypada pamiętać, że Mikołaj Rej - nazywany „ojcem literatury polskiej” - był kalwinistą, Walenty Roździeński - „ojciec śląsko-polskiej poezji” - luteraninem, zaś wielu humanistów niemieckich trudu godzenia uniwersalnej łaciny z językiem narodowym podejmowało się na Śląsku.

Krzysztof Karwat

« powrót
(pusty)

Numer 4(22)2018 - W pamięci

Zapraszamy do zakupu najnowszego numeru kwartalnika Fabryka Silesia 4(22)2018 - W pamięci. Pismo dostępne od 13 listopada w Empiku, Kolporterze i Ruchu oraz w sklepie internetowym www.fabrykasilesia.pl/sklep i redakcji kwartalnika przy ul. Teatralnej 4 w Katowicach.

Videoteka